11
дец
2016
0

UBISTVO DEDA MRAZA – Nikola Mišović / Patnje pravednog Jova

Nikola Mišović ima samo 25 godina. Mlad pisac ako gledamo godine, ali već veoma iskusan ako gledamo njegovu književnu zaostavštinu. Ubistvo Deda Mraza je njegov drugi roman u kojem on pokazuje zadivljujuće spisateljsko umeće. Kao i kod prvog romana, Lančana reakcija, u kojem se kroz lik beskrupuloznog i prljavog građevinskog investitora manifestuje Lucifer lično, tako je i Ubistvo Deda Mraza jedna univerzalna simbolična priča o dobru i zlu, o krupnim moralnim dilemama.

Nikola Mišović ne bi bio to što jeste, da strukturu svoje priče ne koristi i kako bi nam pružio jednu dublju analizu društvu, suočio nas sa mnogobrojnim etičkim problemima, survao nas u ponore najdubljih filozofskih i religijskih pitanja koja se tiču smisla ljudskog života i postojanja.

Ubistvo Deda MrazaSinopsis knjige je i više nego interesantan, gotovo filmičan. Na prelazu između 1999. godine i novog milenijuma, tokom novogodišnje noći, policajac Vasilije Perunović, pripadnik interventne jedinice, prolazi kroz niz čudnih događaja. Patrolirajući džipom sa svojim kolegom kroz beogradske ulice, oni najpre hvataju sumnjivog čoveka u čijem se posedu nalazi kofer pun maraka. Dok raspravljaju o tome šta da rade sa pronađenim parama i sa sumnjivcem, nailaze na potencionalnog samoubicu, koji se sprema da sa mosta skoči u Savu. Vasilijev izlazak iz kola i pokušaj da odgovori potencionalnog samoubicu, otvoriće pandorinu kutiju moralnih dilema, dovesti do niza nepredvidljivih događaja, uvodeći nas u uzbudljivu i krvavu završnicu, koja će eksplodirati poput Velikog praska.

Priča koja i sama po sebi nudi svoju zanimljivost i čar, jer ima zanimljivu narativnu strukturu i neočekivane obrte. Najveći deo radnje deševa se tokom te jedne novogodišnje noći. Ali, Nikola Mišović ne bi bio to što jeste, da strukturu svoje priče ne koristi i kako bi nam pružio jednu dublju analizu društvu, suočio nas sa mnogobrojnim etičkim problemima, survao nas u ponore najdubljih filozofskih i religijskih pitanja koja se tiču smisla ljudskog života i postojanja.

Okolnosti koje nam nudi priča, samo su svojevrsni mamci, koje autor koristi kako bi pred svoje junake postavio velika moralna iskušenja. Glavni junak Vasilije je religiozan čovek, koji ima bolesno dete čije izlečenje zavisi od skupe operacije u inostranstvu. Kofer sa dva miliona nemačkih maraka, kao i nagovaranja njegovog kolege iz patrole da novac zadrže i podele – testovi su koji stavljaju na probu i Vasilijevu veru i sve njegove životne principe.

Dostojevskog su mnogi njegovi savremenici kritikovali zbog toga što se u svojim delima isuviše poziva na moralnu problematiku. Tako je i savremena književna scena sklona da proglasi demode sve pisce koji se bave moralisanjem u svojim delima. Prenebregava se činjenica da glavni problem sveta nije ni socijalne, ni naučne, već moralne prirode. Sve, ali apsolutno sve zavisi, i polazi od toga, kakvi smo mi kao ljudi. Kakvi su naši moralni orijentiri i životne odluke koje u skladu sa time donosimo. Savremena civilizacija iskazuje jednu novu, nezabeleženu tendenciju. To je tendencija satanizacije, jednog javnog linčovanja morala kao nečega što sputava slobodu čoveka i punu afirmaciju svih njegovih sposobnosti. Relativizacija morala ide u korak sa opštom propašću, dehumanizacijom i degradacijom sa kakvom smo, kao civilizacija, sve više suočeni. Zato nam je bitan Dostojevski. Zato su i domaćoj književnosti sve više potrebni pisci kao što je Nikola Mišović.

Iskušenja kroz koja prolazi Vasilije Perunović slična su iskušenjima biblijskog Jova.

Druga bitna tematika koja nam se provlači kroz roman Ubistvo Deda Mraza je religioznost. Knjiga je puna biblijske terminologije i hrišćanskog simbolizma. Razgovor između policajca Vasilija i potencionalnog samoubice, mladića Nikole, u stvari je centralni deo čitave knjige. Kroz taj duboki dijalog autor nas suočava sa nizom filozofskih i religijskih pitanja. Za razliku od Vasilija, Nikola je ateista i ljuti životni pesimista. Sudar njegovih ničenasko-nihilističkih stavova sa Vasilijevom verom, tradicionalnošću i konvencionalnom pristupu životu, sličan je odnosu koji postoji između detektiva Rasta Kola i Martija Harta u kultnoj HBO-ovoj seriji True Detective.

Iskušenja kroz koja prolazi Vasilije Perunović slična su iskušenjima biblijskog Jova. Baš kao što je to i kod starozavetnog junaka, tako i Mišović svog junaka šiba neverovatnom količinom nesreća. A te nesreće su toliko katastrofičnih razmera, pa se Vasilije, kao i njegov biblijski pandam Jov, nalaze pred nerešivim dilemama: Vredi li uopšte biti pošten u svetu u kojem samo nepošteni uspevaju? Ako Bog postoji i ako je dobar, zašto postoji zlo? Zašto ljudi stradaju? Vredi li uopšte ili ne vredi živeti?

Nikola Mišović je mladi Dostojevski srpske književnosti.

Naglasili smo da autor ima samo 25 godina. Postoje naravno određene pripovedačke neveštosti. Stvari koje se tiču isključivo nekih tehničkih detalja, i koje možda pre treba staviti na dušu uredniku i izdavaču ove knjige, nego samom autoru. Od nas ipak čista petica! Zbog lakoće sa kojom se nosi i snage sa kojom nam izlaže tako teške ali duboke teme. Nikola Mišović je mladi Dostojevski srpske književnosti.

Sledeća dobra knjiga ocena

Ubistvo Deda MrazaUbistvo Deda Mraza

Nikola Mišović

Izdavač: Književni klub Sirin

Beograd, 2016.

Related Post

Preporučujemo da pogledate

U TIHOJ VODI – Pola Hokins / Najbolji triler na Goodreads za 2017. godinu
SAVRŠENO SEĆANJE NA SMRT – Radoslav Petković / Okultni triler srpskog Umberta Eka
JEDNA DUŠA ZA HILJADU DUŠA / Odlomak iz romana „Izgubljena reč“ Oje Bajdar
IZGUBLJENA REČ – Oja Bajdar / Reč za pravdu i dostojanstvo svih ljudi

Komentar